Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w orzecznictwie sądowo-administracyjnym

Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w orzecznictwie sądowo-administracyjnym

Zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko

Zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wynika z art. 66 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Zgodnie z art. 68 ww. ustawy Organ, określając zakres raportu, uwzględnia stan współczesnej wiedzy i metod badań oraz istniejące możliwości techniczne i dostępność danych.

Orzeczenia Sądów Administracyjnych w odniesieniu do wymagań raportów ooś

Wpływ orzecznictwa sądowo-administracyjnego pozostaje bardzo istotny z punktu widzenia autorów raportów o oddziaływania na środowisko. Spełnienie wymogów wynikających nie tylko ze wskazanego wyżej artykułu 66 ustawy z dnia 3 października 2008 r. lecz także z interpretacji tychże przepisów dokonanych przez Sądy Administracyjne wydaje się bezwzględnie konieczne. Ma to głównie na celu minimalizację ryzyka uchylenia decyzji środowiskowej w procesie odwoławczym, ze względu na braki merytoryczne raportu.


Najnowsze orzecznictwo

Obowiązek uwzględnienia w raporcie analizy możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem. – Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego

Ustawodawca nałożył obowiązek uwzględnienia w raporcie analizy możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem, którą to analizę przedmiotowy raport zawiera. Obowiązek ten nie oznacza natomiast konieczności odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia tylko z powodu sprzeciwu lokalnej społeczności.

Obowiązek określenia kumulacji oddziaływań w raporcie ooś – Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego

Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 3b ustawy z 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, raport powinien zawierać informacje na temat powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych, zrealizowanych lub planowanych, dla których wydano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia – w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem.

Z treści tego przepisu wynika jednoznacznie, że nie w każdym przypadku konieczne jest uwzględnienie przedsięwzięć znajdujących się okolicy przedsięwzięcia objętego raportem, ale tylko w sytuacji, gdy przedsięwzięcia te na siebie oddziałują lub będą oddziaływać (a więc gdy ich oddziaływania się kumulują). Norma z art. 66 ust. 1 pkt 3b ustawy z 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko nie dotyczy zatem wszystkich przedsięwzięć inwestora, nawet jeżeli znajdują się na terenie tej samej gminy i oddziałują na środowisko.

Pozorny charakter wariantu alternatywnego. – Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie

Alternatywność oznacza, że wariant ten musi się różnić od wariantu proponowanego przez inwestora w zakresie oddziaływania na środowisko. Alternatywność wymaga, co do zasady, zaproponowania wariantu różnego pod względem kryteriów przestrzennych (jak np. lokalizacja, skala i rozmiar inwestycji) lub technologicznych (jak np. rodzaj użytych materiałów, moc i produktywność zainstalowanych urządzeń).

Znaczenie wymogu przedstawienia opisu trzech wariantów w raporcie. – Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego

Celem wariantowania jest niedopuszczenie do podjęcia działalności mogącej negatywnie oddziaływać na środowisko. Skuteczność działań prewencyjnych w indywidualnej ocenie konkretnego przedsięwzięcia uzależniona jest w dużej mierze od jakości opracowanych w raporcie wariantów oraz prawidłowej ich oceny przez organ wydający decyzję środowiskową. Zasada prewencji w ocenie oddziaływania na środowisko wymaga stosowania odpowiednich rozwiązań technicznych i technologicznych, które powinny znaleźć się w opisie wariantów.

Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko niespełniający wymagań ze względu na przedstawiony racjonalny wariant alternatywny. – Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego

Warianty przedsięwzięcia powinny się różnić przede wszystkim pod względem sposobu, w jaki przedsięwzięcie w każdym z tych wariantów będzie oddziaływać na środowisko, ponieważ ich rolą jest wskazanie alternatywnych rozwiązań pozwalających to środowisko chronić w jak najpełniejszym wymiarze. Przygotowanie opisu racjonalnego wariantu alternatywnego wymaga każdorazowo przeprowadzenia indywidualnej oceny danego przedsięwzięcia pod kątem jego oddziaływania na środowisko w sytuacji, gdyby ten wariant miał być zrealizowany.

Zasadność nałożenia obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. – Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu

Rozpatrując zasadność nałożenia obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko należy mieć na uwadze, że rozstrzygnięcie w tym zakresie należy do organu prowadzącego sprawę, który jak wyżej wspomniano, nie jest związany opiniami organów współdziałających. Obowiązek ten może być nałożony przez organ prowadzący postępowanie w razie uznania, że jest to konieczne by wydać decyzję środowiskową, w związku ze stwierdzeniem, że konkretne przedsięwzięcie, z uwagi na uwarunkowania, w jakich ma powstać i funkcjonować, może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Jak już podniesiono, dokonując tej oceny organ winien kierować się uwarunkowaniami określonymi w art. 63 ust. 1 ustawy z 2018 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Podkreślić jednak trzeba, że obowiązek łącznego uwzględnienia uwarunkowań wymienionych w art. 63 ust. 1 ustawy nie wymaga dla ustalenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko stwierdzenia możliwości znaczącego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia we wszystkich wymienionych w tym przepisie uwarunkowaniach. Uwarunkowania, o których mowa w ww. art. 63 ust. 1 ustawy mają bowiem charakter ogólny i choć organ musi je wszystkie przeanalizować to nie oznacza, że przy każdej planowanej inwestycji one zaistnieją.

Podważenie ustaleń raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. – Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim

W przypadku kwestionowania przez stronę ustaleń w zawartych w raporcie, to na niej ciąży obowiązek przedstawienia równie fachowego opracowania, które podważy wiarygodność raportu.

Ocena organu odnośnie raportu dotyczyć może tylko tego, czy raport jest kompletny i spójny, czy spełnia wymagania ustawowe. Jeżeli natomiast strona kwestionuje treść raportu, to na niej, a nie na organie administracji ciąży obowiązek przedstawienia kontrraportu. Podkreślić należy, że organ nie ma nieograniczonego obowiązku poszukiwania dowodów na potwierdzenie tez podnoszonych przez strony w toku postępowania, w szczególności raport przedłożony przez inwestora nie musi być poddany ocenie przez biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. W przypadku kwestionowania przez stronę ustaleń w zawartych w raporcie, to na niej ciąży obowiązek przedstawienia równie fachowego opracowania, które podważy wiarygodność raportu.

Termin ważności raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. – Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego

Raport nie zawiera terminu ważności. Elementy raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko określa art. 66 ustawy z 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Zarówno ten przepis, jak i inne przepisy tej ustawy nie wprowadzają okresu, po upływie którego raport traciłby ważność. Stąd prowadzenie postępowania w przedmiocie wydania decyzji środowiskowej przez okres 3 lata nie powoduje nieważności raportu.


Jak wnosić zastrzeżenia do raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. – Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego

Zastrzeżenia wobec przedłożonego raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, nie będą uznane za gołosłowne, jeżeli są poparte na przykład ekspertyzą, która w sposób udokumentowany wskazuje na wady raportu. Raportowi o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przypisuje się szczególną wartość dowodową. Podważenie jego treści (ustaleń) może nastąpić, co do zasady, jedynie przez przedstawienie równie kompletnej analizy uwarunkowań przyrodniczych (tzw. kontrraportu), sporządzonej przez specjalistów dysponujących równie fachową wiedzą jak autorzy raportu, którego wnioski pozostawałyby w rażącej sprzeczności z wnioskami zawartymi w raporcie przedłożonym przez inwestora.

Rola stanowisk organów biorących udział w postępowaniu w sprawie wydania decyzji środowiskowej – Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim

Inwestor, kierując się zasadą przezorności powinien uwzględnić w raporcie informacje o potencjalnych zagrożeniach związanych z wystąpieniem efektu skumulowanego oddziaływania na środowisko, nie tylko w stosunku do istniejących przedsięwzięć, ale i przedsięwzięć planowanych, o których powziął wiadomość.

Nawet pozytywne stanowiska właściwych organów uzgadniających nie są bezwzględnie wiążące dla organu określającego środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Pozytywne postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska uzgadniające realizację danego przedsięwzięcia, jak i pozytywna opinia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego nie obliguje organu prowadzącego postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko do wydania pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach – w sytuacji, gdy ten ostatni organ, z uzasadnionych przyczyn nie akceptuje np. któregokolwiek z istotnych ustaleń lub warunków określonych w postanowieniu organu uzgadniającego lub w opinii.

Opracowano: na podstawie orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Wojewódzkich Sądów Administracyjnych